Beatles / Clash

Τη μουσική την ακούς, την αισθάνεσαι, τη νιώθεις. Και καμιά φορά τη διαβάζεις κιόλας... Όχι γιατί διαβάζοντας μπορείς να την αισθανθείς καλύτερα. Αλλά επειδή η μουσική, οι τάσεις και τα κινήματα γύρω από αυτήν δεν ξεφύτρωσαν τυχαία. Δημιουργήθηκαν από τις εποχές και τις συνθήκες -πολιτικές, οικονομικές, κοινωνικές- ανθρώπινα κυήματα φαντασίας και έμπνευσης που γεννήθηκαν γιατί υπήρχε λόγος. Η μουσική, οι μουσικοί, τα γκρουπ-φαινόμενα, η ιστορία Γους, η πορεία τους, οι συνθήκες μέοα στις οποίες αναπτύχθηκαν, δημιούργησαν και πέθαναν. Ο κρύος Φλεβάρης που διανύουμε στάθηκε η καλύτερη αφορμή για να μείνουμε σπίτι, να ξεφυλλίσουμε, να «ξεκοκαλίσουμε» και να σας παρουσιάσουμε τέσσερα μουσικά βιβλία που κυκλοφόρησαν πρόσφατα. Το καθένα απ' αυτά ρίχνει τον προβολέα του σε διαφορετικά πρόσωπα, αλλά συνολικά αυτά τα τέσσερα βιβλία εξιστορούν τη μουσική πραγματικότητα των τεσσάρων τελευταίων δεκαετιών του αιώνα που μόλις έφυγε.


The Beatles, here, there and everywhere, Χίλντα Παπαδημητρίου, εκδ. Απόπειρα

Σ' αυτό το μικρό αλλά εξαιρετικά συνοπτικό βιβλίο (όπως και στο επόμενο που αφορά στους Class) η Χίλντα Παπαδημητρίου επιχειρεί να εξιστορήσει «την πορεία των Beatles από το Λίβερπουλ ως την κορυφή του κόσμου», όπως γράφει η ίδια, ξεκινώντας από το αυτονόητο: «Ό,τι κι αν δοκιμάσεις να γράψεις για τους Beatles έχει γραφτεί ήδη και μάλιστα υπερβολικά πολλές φορές». Οπότε αρκείται να παρακολουθήσει τα γεγονότα -από τη δημιουργία τους έως τη διάλυση τους- έτσι όπως έχουν γραφτεί σε δεκάδες βιβλία, με σαφήνεια και χωρίς πολλούς «υπερθετικούς», δίνοντάς μας ταυτοχρόνως λίγο από το άρωμα της εποχής. Τι συνέβαινε στις αρχές της δεκαετίας του '60 στη Μεγάλη Βρετανία; Τι συμβόλιζαν οι Beatles για τους νέους της εποχής; Σε ποιους απευθύνονταν και από ποιους επηρεάστηκαν; Το βιβλίο χωρίζεται σε 5 ενότητες, που περιγράφουν το ξεκίνημα του πρώιμου σχήματος από το Λίβερπουλ μέχρι την τελική τους διαμόρφωση με την ένταξη του Ringo Star ως τέταρτου και τελευταίου μέλους (1940-1962), την εποχή της Beatlemania, από την ηχογράφηση του πρώτου τους δίσκου Please Please Me, που έμεινε 30 εβδομάδες στην κορυφή των charts, μέχρι το Rubber Soul που κυκλοφόρησε τον Δεκέμβρη του '65, την ψυχεδελική τούς περίοδο (1966-1968), κατά την οποία σταματούν τις συναυλίες τους και δημιουργούν το Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band και το Yellow Submarine και τα τελευταία τους χρόνια που σηματοδοτούν την πορεία τους προς τη διάλυση (1968-1970). Η τελευταία ενότητα περιλαμβάνει χρηστικά στοιχεία για τη βιβλιογραφία τους, τη δισκογραφία και τη φιλμογραφία τους.

 

The Clash, the only band that matters, Χίλντα Παπαδημητρίου, εκδ. Απόπειρα

Στο δεύτερο βιβλίο της, η Χίλντα Παπαδημητρίου ακολουθεί την ίδια μεθοδολογία γραψίματος και συλλογής του υλικού, με τη διαφορά ότι στην περίπτωση των Clash οι πολιτικές και κοινωνικές αναφορές στη Μεγάλη Βρετανία της δεκαετίας του '70 και των αρχών του '80 είναι εκτενέστερες, μιας και οι Clash υπήρξαν ενα γκρουπ με κατεξοχήν πολιτικό λόγο. Επιπλέον, στο βιβλίο συμπεριλαμβάνεται ένα αναλυτικό εισαγωγικό σημείωμα για το κίνημα του punk, τη δημιουργία και την ανάπτυξη του. ενώ διατρέχοντας το βιβλίο αντιλαμβάνεται κανείς τις συνεχείς αναφορές σε κινήματα μουσικά και μη της εποχής. Και στην περίπτωση των Clash, η συγγραφέας ακολουθεί βήμα βήμα τον Joe Strummer και την παρέα του, τις πρόβες, τη δισκογραφία τους, την αντιμετώπιση των μουσικοκριτικών της εποχής στη Βρετανία και την Αμερική (με σαφή διαχωρισμό), τα υπόλοιπα γκρουπ της εποχής που αναπτύχθηκαν σχεδόν παράλληλα μ' αυτούς (Sex Pistols, κ.ά.), τις δυσκολίες που αντιμετώπισαν με την εταιρία τους (CBS), την εμπλοκή τους στο κίνημα Rock Against Racism και τον τρόπο που επέδρασε πάνω του η reggae, τις μεταξύ τους προστριβές και τη διάλυσή τους. Τέλος, εκτός από την αναλυτική δισκογραφία και φιλμογραφία τους, αναφέρεται και η μετά Clash πορεία του Joe Strummer, μέχρι και τον θάνατο του (έφυγε τα Χριστούγεννα του 2002).